Τις τελευταίες ημέρες βλέπουμε μια ιδιαίτερα έντονη
διόρθωση στις αμερικανικές αγορές. Ο Nasdaq δέχεται
σημαντικές πιέσεις, ο S&P 500 υποχωρεί και αρκετές
από τις μετοχές που πρωταγωνίστησαν στην άνοδο
των προηγούμενων μηνών βρίσκονται στο επίκεντρο
των πωλήσεων.
Το ερώτημα που προκύπτει είναι εύλογο:
Τι άλλαξε και γιατί οι επενδυτές
αποφάσισαν να πουλήσουν;
Για να απαντήσουμε, θεωρώ ότι πρέπει πρώτα
να κατανοήσουμε κάτι βασικό. Οι χρηματιστηριακές
αγορές δεν κινούνται αποκλειστικά με βάση
το αν μια εταιρεία παρουσιάζει καλά ή κακά
οικονομικά αποτελέσματα.
Κινούνται κυρίως με βάση τις προσδοκίες.
Οι αγορές δεν αντιδρούν μόνο στα γεγονότα.
Αντιδρούν κυρίως στη διαφορά ανάμεσα
σε αυτό που συνέβη και σε αυτό που
είχε ήδη προεξοφληθεί.
Η Πτώση της Wall Street σε Αριθμούς
Η έντονη πίεση στις αμερικανικές μετοχές
έχει επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση
για τις αποτιμήσεις, τη νομισματική πολιτική
και την πραγματική ανθεκτικότητα
της χρηματιστηριακής ανόδου.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει
η συμπεριφορά του τεχνολογικού κλάδου,
καθώς οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας
έχουν σημαντική βαρύτητα στους βασικούς
χρηματιστηριακούς δείκτες.
Για να κατανοήσουμε όμως τι συμβαίνει,
δεν αρκεί να εξετάσουμε τις ημερήσιες
μεταβολές των δεικτών.
Πρέπει να εξετάσουμε τι βρίσκεται
πίσω από αυτές.
1. Τεχνητή Νοημοσύνη και Υψηλές Αποτιμήσεις
Τα τελευταία χρόνια, η τεχνητή νοημοσύνη
έχει αποτελέσει έναν από τους σημαντικότερους
παράγοντες ανόδου της Wall Street.
Εταιρείες που δραστηριοποιούνται
στους ημιαγωγούς, στο cloud computing
και στις υποδομές δεδομένων έχουν
προσελκύσει σημαντικά επενδυτικά κεφάλαια.
Η αγορά όμως δεν αποτιμά μόνο
τα σημερινά τους κέρδη.
Αποτιμά και τα κέρδη που θεωρεί
ότι αυτές οι εταιρείες θα δημιουργήσουν
στο μέλλον.
Και εδώ δημιουργείται ένα πρόβλημα:
όσο μεγαλύτερες γίνονται οι προσδοκίες,
τόσο μικρότερο είναι το περιθώριο
απογοήτευσης.
Γιατί τα καλά αποτελέσματα δεν αρκούν πάντα
Ας υποθέσουμε ότι μια εταιρεία αναμένεται
να αυξήσει τα έσοδά της κατά 40%,
αλλά τελικά ανακοινώνει αύξηση 30%.
Για τις περισσότερες επιχειρήσεις,
μια τέτοια ανάπτυξη θα ήταν εντυπωσιακή.
Αν όμως η μετοχή έχει ήδη αποτιμηθεί
με βάση την προσδοκία του 40%,
η ανακοίνωση μπορεί να οδηγήσει
σε πτώση.
Δεν άλλαξε απαραίτητα η ποιότητα
της εταιρείας. Άλλαξε η σχέση
μεταξύ της τιμής και των προσδοκιών.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό
για τον κλάδο της τεχνητής νοημοσύνης,
όπου οι επενδυτές προσπαθούν
να εκτιμήσουν πότε οι τεράστιες
επενδύσεις σε υποδομές θα μετατραπούν
σε πραγματικές ελεύθερες ταμειακές ροές.
Μια εξαιρετική τεχνολογία δεν συνεπάγεται
απαραίτητα και μια ελκυστική
χρηματιστηριακή αποτίμηση.
2. Ο Ρόλος της Federal Reserve
Ένας δεύτερος παράγοντας που δεν μπορούμε
να αγνοήσουμε είναι η νομισματική πολιτική.
Οι αποφάσεις της Federal Reserve επηρεάζουν
το κόστος χρηματοδότησης, τις αποδόσεις
των ομολόγων και, κατ’ επέκταση,
τις αποτιμήσεις των μετοχών.
Όταν οι επενδυτές θεωρούν ότι τα επιτόκια
θα παραμείνουν υψηλότερα για μεγαλύτερο
χρονικό διάστημα, οι εταιρείες ανάπτυξης
μπορεί να δέχονται μεγαλύτερες πιέσεις.
Γιατί τα Επιτόκια Επηρεάζουν τις Growth Stocks
Ο λόγος σχετίζεται με τον τρόπο
με τον οποίο υπολογίζουμε την παρούσα
αξία των μελλοντικών ταμειακών ροών.
Όσο υψηλότερο είναι το προεξοφλητικό
επιτόκιο, τόσο μικρότερη γίνεται
η σημερινή αξία των χρημάτων που
αναμένουμε να εισπράξουμε στο μέλλον.
Για παράδειγμα, €100 που θα εισπράξουμε
σε δέκα χρόνια έχουν παρούσα αξία
περίπου €46,32 με επιτόκιο 8%.
Με επιτόκιο 12%, η παρούσα αξία
μειώνεται περίπου στα €32,20.
Αυτό εξηγεί γιατί οι εταιρείες
των οποίων μεγάλο μέρος της αξίας
βασίζεται στη μελλοντική ανάπτυξη
είναι ιδιαίτερα ευαίσθητες
στις αλλαγές του κόστους κεφαλαίου.
Ωστόσο, δεν πρέπει να αποδίδουμε
κάθε πτώση των μετοχών αποκλειστικά
στις αποδόσεις των ομολόγων.
Η αβεβαιότητα γύρω από τη μελλοντική
οικονομική ανάπτυξη και τα εταιρικά
κέρδη μπορεί επίσης να επηρεάζει
σημαντικά τη διάθεση ανάληψης κινδύνου.
3. Γιατί μια Αρχική Πτώση Μπορεί να Εξελιχθεί σε Sell-Off
Μέχρι εδώ εξετάσαμε κυρίως
τους λόγους για τους οποίους
οι επενδυτές μπορεί να αλλάζουν
την εκτίμησή τους για την αγορά.
Υπάρχει όμως και μια δεύτερη πλευρά.
Η αιτία που ξεκινά μια πτώση
δεν είναι απαραίτητα η ίδια
με τον μηχανισμό που την επιταχύνει.
Στις σύγχρονες χρηματοπιστωτικές αγορές,
μεγάλο μέρος των συναλλαγών πραγματοποιείται
μέσω αλγοριθμικών και συστηματικών στρατηγικών.
Ορισμένα επενδυτικά κεφάλαια χρησιμοποιούν
κανόνες που συνδέονται με την τάση,
τη μεταβλητότητα και το επιτρεπόμενο
επίπεδο κινδύνου.
Volatility Targeting και Αναγκαστική Μείωση Έκθεσης
Ας υποθέσουμε ότι ένα χαρτοφυλάκιο
ακολουθεί στρατηγική volatility targeting.
Όταν η μεταβλητότητα βρίσκεται
σε χαμηλά επίπεδα, το μοντέλο μπορεί
να επιτρέπει μεγαλύτερη έκθεση
στις μετοχές.
Όταν όμως οι διακυμάνσεις αυξάνονται,
το ίδιο μοντέλο μπορεί να απαιτεί
μείωση της έκθεσης.
Η αγορά αρχίζει να υποχωρεί,
η μεταβλητότητα αυξάνεται
και ορισμένα χαρτοφυλάκια
μειώνουν τις θέσεις τους.
Οι πρόσθετες πωλήσεις μπορούν
να ασκήσουν μεγαλύτερη πίεση
στις τιμές, δημιουργώντας
έναν κύκλο που ενισχύει
την αρχική κίνηση.
Αυτός είναι ένας πιθανός μηχανισμός,
όχι απόδειξη ότι όλα τα συστηματικά
funds πωλούν σε μια συγκεκριμένη συνεδρίαση.
4. Options Market και Gamma Exposure
Ένα ακόμη στοιχείο που παρακολουθώ
ιδιαίτερα σε περιόδους υψηλής
μεταβλητότητας είναι η αγορά των options.
Τα options δεν λειτουργούν μόνο
ως εργαλεία κερδοσκοπίας
ή αντιστάθμισης κινδύνου.
Μπορούν επίσης να επηρεάζουν
τη βραχυπρόθεσμη συμπεριφορά
των υποκείμενων αγορών.
Τι Είναι το Delta και το Gamma;
Το Delta εκφράζει πόσο μεταβάλλεται
περίπου η αξία ενός option όταν
αλλάζει η τιμή του υποκείμενου
περιουσιακού στοιχείου.
Το Gamma μετρά πόσο γρήγορα
μεταβάλλεται το Delta.
Οι market makers που διατηρούν
θέσεις σε options συχνά χρειάζεται
να αντισταθμίζουν την έκθεσή τους
αγοράζοντας ή πουλώντας μετοχές
και futures.
Πώς το Αρνητικό Gamma Μπορεί να Ενισχύσει την Πτώση
Όταν οι dealers βρίσκονται
σε θετικό gamma, η αντιστάθμιση
μπορεί να λειτουργεί σταθεροποιητικά.
Όταν βρίσκονται σε αρνητικό gamma,
η αντιστάθμιση μπορεί να ενισχύει
τις υπάρχουσες κινήσεις.
Καθώς η αγορά υποχωρεί,
ενδέχεται να χρειάζεται
να πουλήσουν επιπλέον υποκείμενα
προϊόντα για να διατηρήσουν
την αντιστάθμισή τους.
Έτσι, η αρχική πτώση
μπορεί να επιταχυνθεί.
Προσοχή όμως: το αυξημένο put volume
δεν αποδεικνύει από μόνο του
ότι οι dealers βρίσκονται
σε αρνητικό gamma.
Για μια αξιόπιστη εκτίμηση
χρειαζόμαστε περισσότερα δεδομένα,
όπως θέσεις, strikes, expirations
και πληροφορίες για την κατεύθυνση
των συναλλαγών.
5. VIX και Market Volatility
Ένας ακόμη δείκτης που αξίζει
να παρακολουθούμε είναι ο VIX.
Ο VIX αποτυπώνει την τεκμαρτή
μεταβλητότητα περίπου 30 ημερών
του S&P 500, όπως προκύπτει
από τις τιμές των options.
Συχνά αποκαλείται «δείκτης φόβου»,
αν και αυτή η περιγραφή
είναι κάπως απλουστευτική.
Όταν ο VIX αυξάνεται σημαντικά,
η αγορά αποτιμά μεγαλύτερες
αναμενόμενες διακυμάνσεις.
Τι Είναι το Volatility Clustering;
Οι περίοδοι έντονων διακυμάνσεων
συχνά ακολουθούνται από νέες
περιόδους έντονων διακυμάνσεων.
Το φαινόμενο ονομάζεται
Volatility Clustering.
Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα
ότι η αγορά θα συνεχίσει
να υποχωρεί.
Σημαίνει όμως ότι το εύρος
των πιθανών κινήσεων μπορεί
να παραμείνει αυξημένο.
6. Πώς Συνδέονται Όλοι Αυτοί οι Παράγοντες;
Αν συνδυάσουμε τα παραπάνω,
μπορούμε να σχηματίσουμε
μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα.
Αρχικά, οι επενδυτές αρχίζουν
να αμφισβητούν κατά πόσο
οι υψηλές αποτιμήσεις δικαιολογούνται
από τις μελλοντικές ταμειακές ροές.
Παράλληλα, η αβεβαιότητα
γύρω από τη νομισματική πολιτική
και την οικονομική ανάπτυξη
μειώνει τη διάθεση ανάληψης κινδύνου.
Οι πωλήσεις στις μεγάλες
τεχνολογικές εταιρείες πιέζουν
τους χρηματιστηριακούς δείκτες.
Η μεταβλητότητα αυξάνεται
και ορισμένες συστηματικές στρατηγικές
ενδέχεται να μειώνουν την έκθεσή τους.
Ταυτόχρονα, η αντιστάθμιση
θέσεων στην αγορά των options
μπορεί, υπό συγκεκριμένες συνθήκες,
να ενισχύσει τις διακυμάνσεις.
Μια αρχική αλλαγή στις προσδοκίες
μπορεί να μετατραπεί σε μια πολύ
μεγαλύτερη χρηματιστηριακή κίνηση
όταν αλληλεπιδρούν η ρευστότητα,
η μεταβλητότητα και η δομή
των επενδυτικών θέσεων.
7. Διόρθωση ή Αρχή μιας Bear Market;
Μια πτώση περίπου 10%
από ένα πρόσφατο υψηλό
χαρακτηρίζεται συνήθως
ως χρηματιστηριακή διόρθωση.
Μια πτώση 20% ή περισσότερο
χαρακτηρίζεται συνήθως
ως bear market.
Αυτοί όμως είναι περιγραφικοί
ορισμοί. Δεν μας λένε
τι πρόκειται να συμβεί στη συνέχεια.
Το σημαντικότερο ερώτημα
είναι αν η πτώση αποτελεί
κυρίως επαναξιολόγηση των αποτιμήσεων
ή αν αρχίζει να συνοδεύεται
από ουσιαστική επιδείνωση
των οικονομικών θεμελιωδών δεδομένων.
Μια υποχώρηση επειδή οι επενδυτές
θεωρούν υπερβολικούς τους δείκτες
αποτίμησης είναι διαφορετική
από μια πτώση που συνοδεύεται
από σημαντική μείωση κερδών,
προβλήματα χρηματοδότησης
και επιδείνωση των πιστωτικών συνθηκών.
Και οι δύο καταστάσεις μπορούν
να προκαλέσουν απώλειες,
αλλά δεν έχουν απαραίτητα
τις ίδιες μακροπρόθεσμες συνέπειες.
8. Τι Παρακολουθώ στις Επόμενες Συνεδριάσεις
Αντί να προσπαθήσω να προβλέψω
το ακριβές χαμηλό της αγοράς,
προτιμώ να παρακολουθώ
συγκεκριμένα δεδομένα.
Nasdaq και S&P 500
Θέλω να δω αν οι δείκτες
μπορούν να σταθεροποιηθούν
ή αν οι ανοδικές αντιδράσεις
εξακολουθούν να αντιμετωπίζονται
ως ευκαιρίες πώλησης.
Market Breadth
Δεν αρκεί να ανεβαίνουν
λίγες μεγάλες εταιρείες.
Μια πιο ουσιαστική βελτίωση
της αγοράς συνήθως συνοδεύεται
από ευρύτερη συμμετοχή μετοχών.
Treasury Yields
Παρακολουθώ ιδιαίτερα
το 2ετές και το 10ετές
αμερικανικό κρατικό ομόλογο,
καθώς παρέχουν πληροφορίες
για τις προσδοκίες επιτοκίων
και την οικονομική αβεβαιότητα.
Εταιρικά Κέρδη και Αναθεωρήσεις
Αν οι προβλέψεις για την κερδοφορία
παραμείνουν ανθεκτικές,
η εικόνα είναι διαφορετική
από ένα περιβάλλον όπου
οι αναλυτές μειώνουν συστηματικά
τις εκτιμήσεις τους.
Ρευστότητα και Options Positioning
Τέλος, παρακολουθώ τη ρευστότητα,
τη συμπεριφορά των μεγαλύτερων
τεχνολογικών εταιρειών
και τα διαθέσιμα δεδομένα
της αγοράς options.
Κανένας από αυτούς τους δείκτες
δεν προσφέρει από μόνος του
μια αξιόπιστη πρόβλεψη.
Συνδυαστικά όμως μπορούν
να μας βοηθήσουν να αξιολογούμε
καλύτερα την κατάσταση.
9. Τι Σημαίνει η Πτώση για έναν Ιδιώτη Επενδυτή;
Σε τέτοιες περιόδους,
θεωρώ ότι το μεγαλύτερο λάθος
είναι να αφήνουμε την ένταση
των ημερήσιων κινήσεων
να καθορίζει τις αποφάσεις μας.
Όταν οι αγορές υποχωρούν έντονα,
είναι εύκολο να πιστέψουμε
ότι πρέπει να κάνουμε κάτι αμέσως.
Να πουλήσουμε τα πάντα,
να αγοράσουμε επειδή οι τιμές
φαίνονται χαμηλές ή να αυξήσουμε
το ρίσκο για να ανακτήσουμε
προηγούμενες απώλειες.
Καμία από αυτές τις αποφάσεις
δεν είναι απαραίτητα σωστή
μόνο και μόνο επειδή
η αγορά κινήθηκε έντονα.
Για έναν μακροπρόθεσμο επενδυτή,
το σημαντικότερο είναι να εξετάζει
αν έχει αλλάξει η θεμελιώδης αξία
των επιχειρήσεων που κατέχει.
Για έναν βραχυπρόθεσμο trader,
η προτεραιότητα είναι διαφορετική:
η διαχείριση της έκθεσης,
της μεταβλητότητας και της ρευστότητας.
Και στις δύο περιπτώσεις,
χρειάζεται ένα σαφές σχέδιο.
10. Από την Ανάλυση στη Διαδικασία: TradeNoe
Ένα από τα βασικά στοιχεία
που προσπαθώ να αναδείξω
μέσα από το Trading Lab Greece
είναι ότι η σωστή ανάλυση
δεν περιορίζεται στην παρακολούθηση
ειδήσεων ή διαγραμμάτων.
Χρειάζεται μια οργανωμένη διαδικασία.
Η θεμελιώδης ανάλυση μάς βοηθά
να αξιολογούμε την οικονομική κατάσταση
και την αποτίμηση μιας επιχείρησης.
Το Trading Journal μάς επιτρέπει
να καταγράφουμε τις αποφάσεις μας.
Τα Performance Analytics μάς βοηθούν
να εξετάζουμε τα αποτελέσματά μας,
ενώ η Trading Psychology αναδεικνύει
συμπεριφορές που ενδέχεται
να επηρεάζουν αρνητικά
τη διαδικασία λήψης αποφάσεων.
Ανακάλυψε το TradeNoe
Fundamental Analysis, Trading Journal,
Performance Analytics και Trading Psychology
σε μία οργανωμένη πλατφόρμα.
11. Freedom Challenge: Η Σημασία της Εκπαίδευσης
Η κατανόηση των αγορών απαιτεί
περισσότερα από την αναγνώριση
ενός τεχνικού σχηματισμού
ή την παρακολούθηση
μιας οικονομικής ανακοίνωσης.
Απαιτεί γνώση, εξάσκηση,
διαχείριση κινδύνου και πειθαρχία.
Μέσα από το Freedom Challenge,
η έμφαση δίνεται στην ανάπτυξη
μιας οργανωμένης εκπαιδευτικής
προσέγγισης στο trading,
με στόχο την κατανόηση της αγοράς
και τη δημιουργία ενός Trading Plan.
Η εκπαίδευση δεν εξαλείφει
τον κίνδυνο και δεν εγγυάται
κερδοφορία.
Freedom Challenge
Εκπαίδευση, στρατηγική,
διαχείριση κινδύνου
και ανάπτυξη πειθαρχημένης
διαδικασίας.
12. Συμπέρασμα
Η πρόσφατη πτώση της Wall Street
μάς υπενθυμίζει κάτι
που θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό.
Οι αγορές δεν είναι ένας μηχανισμός
που αντιδρά γραμμικά στις ειδήσεις.
Είναι ένα σύνθετο σύστημα
στο οποίο αλληλεπιδρούν
οι προσδοκίες, οι αποτιμήσεις,
η νομισματική πολιτική,
η ρευστότητα και οι θέσεις
των επενδυτών.
Μια μεταβολή στις προσδοκίες
για την τεχνητή νοημοσύνη
μπορεί να αποτελέσει
τον αρχικό καταλύτη.
Η αυξημένη μεταβλητότητα,
οι συστηματικές στρατηγικές
και η αντιστάθμιση θέσεων
στα options μπορούν στη συνέχεια
να ενισχύσουν την κίνηση.
Αυτό όμως που έχει πραγματική
σημασία δεν είναι να ανακαλύψουμε
μία εξήγηση που να δικαιολογεί
κάθε ημερήσια πτώση.
Είναι να κατανοήσουμε
πώς λειτουργούν αυτοί
οι μηχανισμοί και πώς επηρεάζουν
τον κίνδυνο που αναλαμβάνουμε.
Στις χρηματοπιστωτικές αγορές
δεν χρειάζεται να προβλέπουμε
σωστά κάθε κίνηση. Χρειάζεται
να έχουμε μια διαδικασία
που μας επιτρέπει να λαμβάνουμε
τεκμηριωμένες αποφάσεις,
ακόμη και όταν η αβεβαιότητα
είναι υψηλή.
Trading Lab Greece
Knowledge. Discipline. Better Decisions.
Disclaimer
Το παρόν άρθρο έχει αποκλειστικά
ενημερωτικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα.
Δεν αποτελεί εξατομικευμένη επενδυτική
συμβουλή ή σύσταση αγοράς ή πώλησης.
Οι επενδύσεις και το trading ενέχουν
κίνδυνο απώλειας κεφαλαίου.
Το περιεχόμενο παρέχεται αποκλειστικά για εκπαιδευτικούς και ενημερωτικούς σκοπούς και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή ή εξατομικευμένη επενδυτική σύσταση. Το trading και οι επενδύσεις ενέχουν κίνδυνο απώλειας κεφαλαίου.
